28 වන පරිච්ඡේදය:පුරුෂ ලිංග කේන්ද්‍රවාදය: ලැකානියානු මනෝවිශ්ලේෂණය සහ බලයේ සංකේතයක් ලෙස යෝනිය බැහැර කිරීම පිළිබඳ විවේචනාත්මක පරීක්ෂණයක්
බොහෝ විට "ප්‍රංශ ෆ්‍රොයිඩ්" ලෙස හැඳින්වෙන ජැක් ලැකාන් (Jacques Lacan), 20 වන සියවසේ මනෝවිශ්ලේෂණ ක්ෂේත්‍රයේ වඩාත්ම බලපෑම් සහගත චරිතයකි. භාෂාව, අවිඥානය (unconscious) සහ මානුෂීය ආත්මීයත්වය (subjectivity) අතර පවතින සබඳතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ඔහු මනෝවිශ්ලේෂණ න්‍යාය විශාල ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය කළේය. ලැකාන්ගේ දායකත්වය සාම්ප්‍රදායික මනෝවිශ්ලේෂණයෙන් ඔබ්බට ගිය අතර, ඔහු ව්‍යුහවාදය, වාග් විද්‍යාව සහ දර්ශනය ඒකාබද්ධ කරමින් එකල බුද්ධිමය ක්ෂේත්‍රයේ සුවිශේෂී චරිතයක් බවට පත් විය.
ලැකාන්ගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන—එමෙන්ම මතභේදාත්මක—දායකත්වය වූයේ ඔහුගේ න්‍යායන්හි කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස "පුරුශ ලිංගය" (The Phallus) තැබීමට ගත් තීරණයයි. ලැකාන්ට අනුව, පුරුශ ලිංගය යනු හුදු ජීව විද්‍යාත්මක අවයවයක් පමණක් නොව, එය බලය, අධිකාරිය සහ මානුෂීය ආශාවේ ව්‍යුහගත කිරීමේ මූලධර්මය නියෝජනය කරන සංකේතයකි. භාෂාව, සමාජ සම්මතයන් සහ සංකේතාත්මක පර්යාය (symbolic order) හරහා පුද්ගලයන් තමන්ගේ අනන්‍යතාවය ගොඩනඟා ගන්නා ආකාරය ගවේෂණය කිරීමට ඔහු මෙම සංකේතය භාවිතා කළේය. පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි වූ මෙම සංකේතාත්මක වැදගත්කම, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය, අනන්‍යතා ගොඩනැගීම සහ ආශාව පිළිබඳ අවබෝධය සඳහා රාමුවක් ඉදිරිපත් කරමින් මනෝවිශ්ලේෂණ කතිකාව හැඩගැස්වීමේදී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.
කෙසේ වෙතත්, ලැකාන් පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි දක්වන මෙම අවධානය බරපතල ප්‍රශ්නයක් මතු කරයි: ලැකානියානු න්‍යාය තුළ යෝනියට වඩා ලිංගයට කේන්ද්‍රීය වැදගත්කමක් හිමිවන්නේ ඇයි? ලැකාන්ගේ අරමුණ ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදයෙන් ඔබ්බට ගොස් සංකේත මගින් මානව අත්දැකීම් ව්‍යුහගත කරන ආකාරය ගවේෂණය කිරීම නම්, ආශාවේ සහ බලයේ මූලික සංකේතය ලෙස ඔහු පුරුශ ලිංගය තෝරා ගත්තේ ඇයි? මෙම ලිපිය එම තේරීමේ අන්තර්ගතය ගවේෂණය කිරීමටත්, එයින් ගැඹුරු සංස්කෘතික පක්ෂග්‍රාහීත්වයක් හෝ මනෝවිශ්ලේෂණය තුළ පුරුෂ-කේන්ද්‍රීය දැක්මක් තහවුරු වන්නේද යන්න සලකා බැලීමටත් උත්සාහ කරයි.
සංකේතාත්මක පර්යාය සහ පුරුශ ලිංගය (The Symbolic Order and the Phallus)
ජැක් ලැකාන්ගේ මනෝවිශ්ලේෂණ න්‍යායේ හරය වන්නේ "සංකේතාත්මක පර්යාය" (symbolic order) පිළිබඳ සංකල්පයයි—එය මානව අන්තර්ක්‍රියා පාලනය කරන භාෂාව, නීති සහ සමාජ සම්මතයන්ගේ ජාලය නියෝජනය කරන ක්ෂේත්‍රයයි. ලැකාන්ට අනුව, මිනිසා මෙම සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ ගැඹුරින් ගිලී සිටින අතර, එය ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන්, සබඳතාවයන් සහ ආශාවන් හැඩගස්වයි. පුද්ගලයන් ලෝකය තේරුම් ගන්නා ව්‍යුහයන් මෙමගින් සපයන බැවින් මෙය ඉතා වැදගත් වේ.
ලැකානියානු න්‍යාය තුළ සංකේතාත්මක පර්යාය අනෙකුත් ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර දෙකක් සමඟ සංසන්දනය කෙරේ:
- යථ (The Real): නියෝජනයෙන් ඔබ්බට පවතින දේ (උදා: මානසික කම්පනය).
- සංකල්පමය (The Imaginary): රූප සහ අහංභාවය (ego) ගොඩනැගෙන ක්ෂේත්‍රය.
සංකේතාත්මක පර්යායේ කේන්ද්‍රයේ ඇත්තේ පුරුශ ලිංගය (The Phallus) යි. වැදගත්ම කරුණ නම්, ලැකානියානු න්‍යාය තුළ ලිංගය යනු ජීව විද්‍යාත්මක පුරුෂ ලිංගය නොව, මානුෂීය ආශාවන් සංවිධානය කරන මූලධර්මයේ සංකේතයකි. එය පුද්ගලයන් තුළ පවතින ඌනතාවය (lack) හෝ ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන දෙයෙහි සංකේතය ලෙස ක්‍රියා කරයි.
ලැකාන් පුරුශ ලිංගය ප්‍රධාන සංකේතය ලෙස තෝරා ගත්තේ එය බලය සහ පාලනය පිළිබඳ සමාජ ව්‍යුහයන් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බැවිනි. එය අධිකාරියේ සංකේතයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි—එය ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයම තෘප්තිය සෙවීමේදී සම්බන්ධ වන දෙයකි. මෙම අර්ථයෙන්,පුරුශ ලිංගය සංකේතවත් කරන්නේ අපේක්ෂා කරන දෙය පමණක් නොව, අහිමි වූ හෝ නොමැති දෙයයි; එමඟින් මානුෂීය ආශාවන් කිසිදා ළඟා විය නොහැකි පූර්ණත්වයක් මත පදනම් වී ඇත යන අදහස තහවුරු කරයි.
පුරුෂ ලිංගය ජීව විද්‍යාත්මක වස්තුවකට වඩා සංකේතාත්මක වස්තුවක් ලෙස සැලකීමෙන්, ලැකාන් මානව මනෝවිද්‍යාව කෙරෙහි සංස්කෘතික හා භාෂාමය ව්‍යුහයන්ගේ බලපෑම ඉස්මතු කළේය.පුරුශ ලිංගය සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ක්‍රියා කරමින් පුද්ගලයන් අනෙක් අය සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය, ඔවුන් අධිකාරිය අත්විඳින ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් ගොඩනඟා ගන්නා ආකාරය පාලනය කරයි.
ලැකානියානු න්‍යාය තුළ පුරුශ ලිංගයට ලැබී ඇති ප්‍රමුඛත්වය මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ මානුෂීය ආශාවන් බලය සහ සමාජ සම්මතයන් සමඟ කෙතරම් තදින් බැඳී පවතීද යන්නයි. කෙසේ වෙතත්, පුරුෂ ව්‍යුහ විද්‍යාවට මෙතරම් සමීප සංකේතයක් සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ මෙවැනි කේන්ද්‍රීය ස්ථානයක් දැරීම සහ යෝනිය වැනි වඩාත් ඇතුළත් (inclusive) සංකේතයක් බැහැර කිරීම ප්‍රශ්නකාරී වේ. මෙය වක්‍රව පුරුෂාත්ම හීනනය (Male Inferiority) පිළිබඳ බිය වසන් කිරීමට පුරුෂ කේන්ද්‍රීය සංකේත උත්කර්ෂයට නැංවීමක් ද යන්න අප විමසා බැලිය යුතුය.
ආශාව, ඌනතාවය සහ පුරුෂ ලිංගය (Desire, Lack, and the Phallus)
ලැකාන්ගේ මනෝවිශ්ලේෂණ න්‍යායේ ප්‍රධාන මූලධර්මයක් වන්නේ මානුෂීය ආශාවන් මූලික වශයෙන් හැඩගැසෙන්නේ "ඌනතාවය" (Lack) පිළිබඳ හැඟීමෙන් බවයි. ලැකාන්ට අනුව, ඌනතාවය යනු මනුෂ්‍යයෙකු වීමේ සහජ ලක්ෂණයකි: පුද්ගලයන් කිසිවිටෙකත් සම්පූර්ණ නැත. මෙම අසම්පූර්ණත්වය නිසා ඔවුන් බාහිර වස්තූන්, සබඳතා හෝ ජයග්‍රහණ තුළින් පූර්ණත්වය සෙවීමට පෙළඹේ. තමන්ට නොමැති යමක් සෙවීමට ගන්නා මෙම නිරන්තර උත්සාහය මානුෂීය ආශාවේ මූලාශ්‍රය වන අතර, එය අපගේ චර්යාවන් සහ චිත්තවේගීය ජීවිතය මෙහෙයවයි.
ලැකානියානු න්‍යාය තුළ, පුරුෂ ලිංගය (The Phallus) මෙම ඌනතාවයේ ප්‍රධාන සංකේතය ලෙස ක්‍රියා කරයි. කෙසේ වෙතත්, පුරුශ ලිංගය යනු වචනාර්ථයෙන් ජීව විද්‍යාත්මක අවයවයක් නොව, අහිමි වූ හෝ ළඟා විය නොහැකි දෙයක සංකේතාත්මක නියෝජනයකි.පුරුශ ලිංගය යනු පුද්ගලයෙකු තමන්ට අහිමි පූර්ණත්වය ලබා දෙනු ඇතැයි විශ්වාස කරන ආශාවේ වස්තුවයි. ලැකාන් මෙය "objet petit a" (ආශාව ඇති කරන වස්තුව) ලෙස හැඳින්වූ අතර, එය සැමවිටම ළඟා විය නොහැකි ලෙස පවතිමින් පුද්ගලයා නිම නොවන ආශාවන්ගේ චක්‍රයක රඳවා තබයි.
ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයම මෙම ගතිකත්වයට යටත් වේ. පුරුෂ ලිංගය සංකේතවත් කරන්නේ පුරවා ගත යුතු රික්තයකි. මෙම රාමුව තුළ, පිරිමින් ලිංගය සතු කරගත් පිරිසක් ලෙස නොව, ඔවුන්ද පුරුශ ලිංගය (සංකේතාත්මක අර්ථයෙන්) අහිමි වූ පිරිසක් ලෙස සැලකේ. මන්ද පුරුශ ලිංගය යනු කිසිවෙකුටත් පූර්ණ ලෙස හිමිකර ගත නොහැකි පරමාදර්ශී සංකේතයක් බැවිනි. කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, පුරුශ ලිංගය නොමැති වීම (Lack) යන්න සමාජ සම්මතයන් සහ භාෂාව හරහා ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් හැඩගැස්වීමට භාවිතා කරයි. මෙය බොහෝ විට පීතෘමූලික ව්‍යුහයන් තුළ කාන්තාවන්ව ඌනතාවයක හෝ හිස් බවක පිහිටුවීමට මග පාදයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම පුරුෂ-සමකක්ෂ සංකේතය (Phallus) න්‍යායේ කේන්ද්‍රයට ගෙන ඒමෙන් ලැකාන් බරපතල ප්‍රශ්න මතු කරයි. ඔහු එය ජීව විද්‍යාත්මක අවයවයකින් බැහැර වූ සංකේතයක් යැයි පැවසුවද, පුරුෂ ලිංගික අවයවය සමඟ එයට ඇති සමීප සබඳතාවය නිසා බලය සහ ආශාව පිළිබඳ පුරුෂ-කේන්ද්‍රීය ආකෘතීන් තවදුරටත් ශක්තිමත් වේ. මෙම අවධාරණය මගින් පිරිමින් බලයේ සහ අධිකාරියේ ආසනයට සමීප බවත්,පුරුශ ලිංගය නොමැති කාන්තාවන් සමාජයේ පර්යන්තයට (margins) තල්ලු කළ යුතු බවත් යන අදහස තහවුරු විය හැකිය.
මෙම පුරුශ ලිංග කේන්ද්‍රීය දැක්ම මගින් පීතෘමූලික පද්ධතීන් පිරිමි අධිකාරියට ප්‍රමුඛත්වය ලබා දුන් ගැඹුරු සංස්කෘතික හා ඓතිහාසික පක්ෂග්‍රාහීත්වයන් පිළිබිඹු කරයි. ආශාව තේරුම් ගැනීමේ යතුර පවතින්නේ පුරුෂ ව්‍යුහ විද්‍යාවට සම්බන්ධ සංකේතයකය යන මතය ඉදිරිපත් කිරීම හරහා ලැකාන් මෙම රටාවන් ශක්තිමත් කරයි. මෙහිදී අපට පැන නගින ප්‍රශ්නය නම්: ආශාවේ සංකේතාත්මක කේන්ද්‍රය ලෙස යෝනිය (Vagina) හෝ මානව සම්බන්ධතාවයේ වඩාත් සාධාරණ සංකේතයක් යොදාගත නොහැකි වූයේ ඇයිද යන්නයි.
ලිංගික අනන්‍යතාවන් ගොඩනැගීම (The Construction of Gender Identities)
ලැකාන්ගේ පුරුශ ලිංග කේන්ද්‍රවාදය, පුද්ගලයෙකු සමාජය තුළ පිරිමියෙකු හෝ ගැහැණු ළමයෙකු ලෙස තමන්ව හඳුනාගන්නා ආකාරය පිළිබඳ මනෝවිශ්ලේෂණ අවබෝධයට බෙහෙවින් බලපා ඇත. ලැකාන් තර්ක කළේ ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය ජීව විද්‍යාත්මකව තීරණය වන්නක් නොව, භාෂාව, සංස්කෘතිය සහ සමාජ සම්මතයන්ගෙන් සමන්විත සංකේතාත්මක පර්යාය හරහා ගොඩනැගෙන්නක් බවයි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී, පුරුශ ලිංගය යනු පුද්ගලයා සහ විශාල බල ව්‍යුහයන් අතර සබඳතාවය මෙහෙයවන ප්‍රධාන සංකේතය බවට පත්වේ.
ලැකාන්ට අනුව, පිරිමින් සඳහා ලිංගය බලයේ සහ පූර්ණත්වයේ සලකුණකි. පිරිමින් සමාජගත කර ඇත්තේ පුරුශ ලිංගය (අධිකාරියේ ලාංඡනය ලෙස) අපේක්ෂා කිරීමට සහ සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ එහි "දරන්නන්" ලෙස පෙනී සිටීමටයි. කාන්තාවන්ව පිහිටුවා ඇත්තේ පුරුශ ලිංගය නොමැති (lacking) පිරිසක් ලෙස බැවින්, ඔවුන් මෙම ඌනතාවය සමඟ ඇති සම්බන්ධය මත අර්ථකථනය කෙරේ. මෙය ඔවුන්ව සංකේතාත්මක "අන්‍යතාවයක්" (otherness) තුළ තබයි.
මෙම ධුරාවලිය පීතෘමූලික දැක්ම තහවුරු කරන ආකාරය පැහැදිලිව පෙනේ. ලැකානියානු න්‍යාය තුළ, ස්ත්‍රී පුරුෂ වෙනස ප්‍රධාන වශයෙන් තේරුම් ගන්නේ ඌනතාවය (lack) හරහාය—පිරිමින් පුරුශ ලිංගයට ඇති සබඳතාව තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කරන අතර, කාන්තාවන් අර්ථකථනය වන්නේ ඉන් බැහැර වූ පිරිසක් ලෙසය. මෙම ද්විමය ව්‍යුහය සාම්ප්‍රදායික පීතෘමූලික ක්‍රමය මනාව පිළිබිඹු කරයි; එහිදී පිරිමින් සක්‍රීය බලවතුන් ලෙසත්, කාන්තාවන් උදාසීන හෝ ඌන පිරිසක් ලෙසත් සැලකේ.
තවද, ලැකාන්ගේ න්‍යාය මගින් බලය සහ අධිකාරිය පුරුෂ ව්‍යුහ විද්‍යාව හා බැඳුණු සංකේතයකට ගැටගැසීමෙන් පුරුෂ උත්තරීතර භාවය තහවුරු වීමේ අවදානමක් පවතී. කාන්තාවන්ගේ ආශාවන් පුරුශ ලිංගය නොමැතිකම (lack of phallus) මත පදනම්ව අර්ථකථනය කිරීමෙන්, කාන්තා අනන්‍යතාවය සැමවිටම "යමක අඩුවක්" ලෙස දැකීමේ සංස්කෘතික ආඛ්‍යානය තහවුරු වේ. එවැනි රාමුවක් තුළ, කාන්තාවන්ගේ අත්දැකීම් සහ ආශාවන් ලිංගයෙන් ස්වාධීනව, ඔවුන්ගේම අනන්‍යතාවය තුළ තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව මඟහැරී යයි.
කෙටියෙන් කිවහොත්, ලැකාන්ගේ පුරුශ ලිංග කේන්ද්‍රීය දැක්ම පීතෘමූලික බල ගතිකත්වයන් තවදුරටත් පවත්වාගෙන යයි. පුරුශ ලිංගය ආශාවේ සහ අනන්‍යතාවයේ කේන්ද්‍රීය සංකේතය ලෙස තැබීමෙන්, ලැකානියානු න්‍යාය තමන් විවේචනය කිරීමට උත්සාහ කරන ස්ත්‍රී පුරුෂ ධුරාවලියම නොදැනුවත්ව ශක්තිමත් කරයි. මානව අත්දැකීම්වල සංකීර්ණත්වය සහ බලය වඩාත් නිවැරදිව නිරූපණය කිරීමට විකල්ප සංකේත හෝ ව්‍යුහයන් අවශ්‍ය බව මෙයින් ගම්‍ය වේ.
ෆ්‍රොයිඩ් සහ ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදය පිළිබඳ ලැකාන්ගේ විවේචනය
ජැක් ලැකාන්ගේ මනෝවිශ්ලේෂණ රාමුව යනු බොහෝ දුරට සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ්ගේ මූලික න්‍යායන්හි ව්‍යාප්තියක් සහ ප්‍රතිඅර්ථකථනයකි. කෙසේ වෙතත්, ලැකාන්ගේ ප්‍රධාන නවෝත්පාදනයක් වන්නේ, විශේෂයෙන්ම පුරුෂ ලිංගය (phallus) සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සම්බන්ධයෙන් ෆ්‍රොයිඩ් දැක්වූ ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදය (biological determinism) විවේචනය කිරීමයි. ඊඩිපස් සංකීර්ණය (Oedipus complex) සහ ශිෂ්ණ ඊර්ෂ්‍යාව (penis envy) වැනි සංකල්ප හරහා මානව මනෝවිද්‍යාව ජීව විද්‍යාත්මක සාධක මත පදනම් වන බව ෆ්‍රොයිඩ් ප්‍රකාශ කළ අතර, ලැකාන් උත්සාහ කළේ මානව අත්දැකීම් හැඩගැස්වීමේදී භාෂාව සහ සංකේතාත්මක ව්‍යුහයන් ඉටු කරන භූමිකාව අවධාරණය කරමින් මෙම ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක අර්ථකථනවලින් ඔබ්බට යාමටයි.
ෆ්‍රොයිඩ්ගේ ලිංගිකත්වය සහ සමාජභාවය පිළිබඳ මුල් න්‍යායන් පිරිමින් සහ ගැහැණුන් අතර පවතින ජීව විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතුණි. නිදසුනක් වශයෙන්, "ශිෂ්ණ ඊර්ෂ්‍යාව" යන සංකල්පය මගින් යෝජනා කළේ තමන්ට පුරුෂ ලිංගයක් නොමැති වීම නිසා කාන්තාවන් තුළ හීනමානයක් ඇති වන බවයි. ඊඩිපස් සංකීර්ණය මගින් පිරිමි දරුවෙකුගේ ලිංගික වර්ධනය මව කෙරෙහි ඇති ආශාව සහ පියා සමඟ ඇති තරඟකාරිත්වය වටා ගොඩනැගෙන බව පැවසේ. මෙම අදහස් පදනම් වූයේ ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක වෙනස්කම්—විශේෂයෙන්ම පුරුෂ ලිංගය තිබීම හෝ නොමැති වීම—මනෝවිද්‍යාත්මක වර්ධනය සහ සමාජීය පිහිටීම සෘජුවම තීරණය කරන බව යන විශ්වාසය මතය.
කෙසේ වෙතත් ලැකාන් තර්ක කළේ, මානව මනෝවිද්‍යාව සහ අනන්‍යතාවය අවබෝධ කර ගැනීමේ යතුර පවතින්නේ භෞතික ශරීරය තුළ නොව, භාෂාව, සංස්කෘතිය සහ සමාජ සම්මතයන්ගෙන් සමන්විත සංකේතාත්මක පර්යාය (symbolic order) තුළ බවයි. ඔහුගේ දැක්මට අනුව, පුරුශ ලිංගය (phallus) යනු ජීව විද්‍යාත්මක වස්තුවක් නොව, මෙම සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ බලය, අධිකාරිය සහ ආශාව නියෝජනය කරන සංකේතාත්මක සලකුණකි (symbolic signifier). මානව මනෝවිද්‍යාව ගොඩනැගෙන්නේ පිරිසිදු ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක යථාර්ථයන් මත නොව, භාෂාව සහ සංකේතාත්මක නියෝජනයන් හරහා බව අවධාරණය කිරීමෙන් ලැකාන් ෆ්‍රොයිඩ්ගේ ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදයෙන් බැහැර විය.
නිදසුනක් වශයෙන්, ලැකාන්ගේ ඊඩිපස් සංකීර්ණය පිළිබඳ ප්‍රතිඅර්ථකථනයේදී, අවධානය යොමු වන්නේ සැබෑ පුරුෂ ලිංගයට නොව, ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම ඌනතාවයේ සහ ආශාවේ සලකුණක් ලෙස ක්‍රියා කරන සංකේතාත්මක ලිංගය (symbolic phallus) වෙතය. මනෝවිද්‍යාත්මක වර්ධනය භෞතික වෙනස්කම්වලට පමණක් සීමා කිරීමට ෆ්‍රොයිඩ් දැරූ උත්සාහය ලැකාන් මෙහිදී විවේචනය කරයි. අපගේ අනන්‍යතාවයන් සහ ආශාවන් හැඩගැසෙන්නේ සංකේතාත්මක ව්‍යුහයන් සමඟ අප පවත්වන සබඳතාවය මගින් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. බලය දරන්නේ ජීව විද්‍යාත්මක අවයව විසින්ම නොව, එම අවයව සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ නියෝජනය වන සහ තේරුම් ගන්නා ආකාරය විසින් බව පෙන්වීමට ලැකාන් උත්සාහ කළේය.
කෙසේ වෙතත්, ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදය පිළිබඳ මෙම විවේචනය තිබියදීත්, ලැකාන්ගේ න්‍යාය තවමත් බලයේ සහ ආශාවේ මූලික සංකේතය ලෙස පුරුශ ලිංගය (phallus) කේන්ද්‍ර කර ගනී. මෙය පුරුෂ ව්‍යුහ විද්‍යාව සමඟ තදින්ම බැඳී පවතින දෙයකි. ලැකාන්ට අනුව එය සංකේතාත්මක වස්තුවක් වුවද, එය පුරුෂ අවයවයෙන් ව්‍යුත්පන්න වීම නිසා ලැකාන් සැබවින්ම ෆ්‍රොයිඩ්ගේ පුරුෂ-කේන්ද්‍රීය රාමුවෙන් ඔබ්බට යන්නේද යන ප්‍රශ්නය මතු කරයි. මනෝවිශ්ලේෂණයේ ප්‍රධාන සංකේතය ලෙස ලිංගය තෝරා ගැනීමෙන් ලැකාන් පුරුශ ලිංග-කේන්ද්‍රීය (phallocentric) ලෝක දෘෂ්ටියක් තහවුරු කරයි. එහිදී බලය සහ අධිකාරිය පිරිමිකම සමඟ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික සබඳතා ඇති සංකේතයකට ගැටගැසී ඇත.
ලැකාන්ගේ මෙම ප්‍රවේශය සංකීර්ණ මෙන්ම පරස්පර විරෝධී ය. එක් අතකින්, අවධානය ජීව විද්‍යාවෙන් සංකේතාත්මක ක්ෂේත්‍රය වෙත යොමු කරමින් සමාජභාවය සහ ආශාව භාෂාව සහ සංස්කෘතිය හරහා ගොඩනැගෙන ආකාරය පිළිබඳ සියුම් දැක්මක් ලබා දීමට ලැකාන් සමත් වේ. අනෙක් අතින්, බලයේ ප්‍රධාන සංකේතය ලෙස පුරුශ ලිංගය තැබීමෙන් ඔහු තවමත් පුරුෂ-කේත (male-coded) සංකේත ප්‍රමුඛ වන පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යයි. මෙය ලැකාන් සැබවින්ම ෆ්‍රොයිඩ්ගේ සීමාවන්ගෙන් මිදෙන්නේද, නැතහොත් එම සීමාවන්ම පුරුෂභාවයට වරප්‍රසාද ලබා දෙන සංකේතාත්මක රාමුවක යළි සකස් කරන්නේද යන විවේචනාත්මක ප්‍රශ්නය මතු කරයි.
අවසාන වශයෙන්, ලැකාන් සංකේතාත්මක ව්‍යුහයන් අවධාරණය කරමින් ෆ්‍රොයිඩ්ගේ ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදය විවේචනය කළද, බලයේ සලකුණක් ලෙස පුරුෂ අවයවයට—සංකේතාත්මක ස්වරූපයෙන් වුවද—වරප්‍රසාද ලබා දෙන පද්ධතියක් ඔහු තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි. මෙම පියවර සමාජභාවය පිළිබඳ ජීව විද්‍යාත්මක නොවන අවබෝධයක් සඳහා මග පාදන අතරම, ලැකානියානු න්‍යාය ෆ්‍රොයිඩියානු නිර්ණායකවාදයෙන් සැබවින්ම බිඳී ගිය එකක්ද යන්න පිළිබඳ විවාදයට ඉඩ තබයි.
මෙම විග්‍රහය තුළින් පැහැදිලි වන්නේ ලැකාන් "ශරීරයෙන්" මිදී "සංකේතයට" ගියද, ඔහු තවමත් එම සංකේතය පුරුෂභාවය මත පදනම් කර ඇති බවයි. මෙය අප ඉහත සාකච්ඡා කළ පුරුෂාත්ම හීනනය (Male Inferiority) පිළිබඳ බිය ව්‍යුහගතව වසන් කිරීමේ තවත් එක් උත්සාහයක් ලෙසද දැකිය හැකිය.
“යෝනිය නොවන්නේ මන්ද?” ස්ත්‍රීවාදී විවේචනයක්
බලය, ආශාව සහ අනන්‍යතාවයේ මූලික සංකේතාත්මක සලකුණ ලෙස ලිංගය (phallus) තෝරා ගැනීමට ලැකාන් ගත් තීරණය දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම ස්ත්‍රීවාදී විද්වතුන් ප්‍රශ්න කරන්නේ ඔහුගේ මනෝවිශ්ලේෂණ රාමුව තුළ බලයේ සංකේතයක් ලෙස යෝනිය (vagina) බැහැර කර ඇත්තේ ඇයිද යන්නයි. "ඇයි ලිංගය මිස යෝනිය නොවෙන්නේ?" (Why not vagina?) යන මෙම තීරණාත්මක ප්‍රශ්නය, ලැකානියානු න්‍යාය තුළ අන්තර්ගත ලිංගික පක්ෂග්‍රාහීත්වය සහ එය බලය හා අනන්‍යතාවය තේරුම් ගැනීමට බලපාන ආකාරය පිළිබඳ වැදගත් සංවාදයක් විවෘත කරයි.
ලැකාන් පවසන පරිදි පුරුශ ලිංගය යනු අධිකාරිය නියෝජනය කරන සංකේතයකි. නමුත් ස්ත්‍රීවාදී න්‍යායවාදීන් තර්ක කරන්නේ, මෙම අවධාරණය මගින් පුරුෂ කේන්ද්‍රීය සංකේත සංස්කෘතික හා මනෝවිද්‍යාත්මක ව්‍යුහයන් තුළ රජයන බවයි. ලැකාන්ගේ සංකේතාත්මක භූ දර්ශනය තුළ යෝනිය මුළුමනින්ම පාහේ නොමැති අතර, එමගින් බලය සහ ආශාව "පුරුෂ-කේත" (male-coded) ලෙසත්, ස්ත්‍රී ලිංගිකත්වය "ඌනතාවයක්" හෝ "නොමැතිකමක්" ලෙසත් අර්ථකථනය වේ.
ලූස් ඉරිගරේ (Luce Irigaray) වැනි ප්‍රමුඛ ස්ත්‍රීවාදී චින්තකයින් ලැකාන්ගේ මෙම දැක්ම විවේචනය කර ඇත. ඇය පෙන්වා දෙන්නේ ලැකාන් විසින් ලිංගය බලයේ සංකේතය ලෙස තැබීම හරහා, ස්ත්‍රී ලිංගිකත්වය එහි ස්වාධීන අර්ථයෙන් තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව අහුරා ඇති බවයි. ඒ වෙනුවට, ස්ත්‍රී අනන්‍යතාවය අර්ථකථනය වන්නේ පිරිමි ව්‍යුහයන්ට සාපේක්ෂව පමණක් වන අතර, එමගින් කාන්තාවන්ට තමන්ගේම ස්වාධීන නියෝජිතත්වයක් හිමි නොවන සංකේතාත්මක පර්යායක ඔවුන්ව සිර කරනු ලබයි.
යෝනිය බැහැර කිරීම සහ විකල්ප සංකේත
බලයේ හෝ නිර්මාණශීලීත්වයේ සංකේතයක් ලෙස යෝනිය බැහැර කිරීම, පුරුෂ කේන්ද්‍රීය ආඛ්‍යාන වෙනුවෙන් ස්ත්‍රී ශරීරය සහ අත්දැකීම් පර්යන්තයට තල්ලු කරන පුළුල් ඓතිහාසික රටාවක කොටසකි. පුරුශ ලිංගයට බලය නියෝජනය කළ හැක්කේ නම්, "සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ යෝනියට සමාන ස්ථානයක් ගත නොහැක්කේ ඇයි?" යන්න ස්ත්‍රීවාදීහු ප්‍රශ්න කරති.
ස්ත්‍රීවාදී දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, යෝනිය යනු ජනක බලයේ (generative power) ප්‍රබල සංකේතයකි. අධිකාරිය, ආක්‍රමණශීලීත්වය සහ තරඟකාරිත්වය සමඟ සම්බන්ධ වන පුරුශ ලිංගයට වඩා වෙනස්ව, යෝනිය මගින් නිර්මාණය, සහ සම්බන්ධතාවය සහ අන්‍යෝන්‍ය රඳා පැවැත්ම සංකේතවත් කළ හැකිය. මනෝවිශ්ලේෂණය පිළිබඳ ස්ත්‍රීවාදී ප්‍රතිඅර්ථකථනයකදී, යෝනිය යනු ඌනතාවයේ සලකුණක් නොව, ජීවය ලබා දීමේ හැකියාව සහ "පූර්ණත්වය" (fullness) නිරූපණය කරන සංකේතයක් ලෙස දැකිය හැකිය.
ඉරිගරේ සිය කෘති මගින් ලැකාන්ගේ පූරුශ ලිංග-කේන්ද්‍රවාදයෙන් ඔබ්බට ගිය ස්ත්‍රී ආත්මීයත්වයක් යෝජනා කරයි. ඇය ස්ත්‍රී ආශාවේ පවතින බහුවිධභාවය සහ ස්ත්‍රී ශරීරයේ සංකීර්ණත්වය අවධාරණය කරයි. මනෝවිශ්ලේෂණය විසින් ස්ත්‍රී අත්දැකීම්වල පවතින ප්‍රවාහමය ස්වභාවය සහ සබඳතාමය ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන සංකේත ඇතුළත් කරගත යුතු බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
ලැකාන්ගේ රාමුවෙන් ඔබ්බට ආශාව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම
ලැකානියානු න්‍යාය තුළ යෝනිය බැහැර කිරීම මගින් පෙන්වන්නේ මනෝවිශ්ලේෂණය ඓතිහාසිකව සමාජභාවය සහ බලය තේරුම් ගත් ආකාරයේ පවතින සීමාවන්ය. පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන් පුරුෂ උත්තරීතර භාවය තහවුරු වනවා පමණක් නොව, පුරුෂ-කේන්ද්‍රීය නොවන මානව සබඳතා පිළිබඳව සිතීමට ඇති හැකියාව ද අහුරා දමයි.
පුරුශ ලිංග-කේන්ද්‍රවාදයෙන් ඔබ්බට ආශාව ගැන නැවත සිතීම, වඩාත් සාධාරණ සහ සියලු දෙනා ඇතුළත් කරගන්නා මනෝවිද්‍යාත්මක අවබෝධයක් කරා මග පාදයි. යෝනිය වැනි සංකේත ඇතුළත් කරගැනීමෙන්, මනෝවිශ්ලේෂණයට බලය සහ අනන්‍යතාවය පිළිබඳ ධුරාවලියක් නොවන, සබඳතාමය ආකාරයකින් සිතීමට හැකි වේ. උදාහරණයක් ලෙස, ආශාව යනු "ඌනතාවයක්" පිරවීමට දරන උත්සාහයක් ලෙස දකිනවා වෙනුවට, එය සම්බන්ධතාවය (connection), අන්‍යෝන්‍ය බව සහ සහයෝගීතාවය මත පදනම් වූවක් ලෙස ස්ත්‍රීවාදී මනෝවිශ්ලේෂණ න්‍යායක් මගින් අර්ථකථනය කළ හැකිය.
අවසාන වශයෙන්, ලැකාන්ගේ පුරුශ ලිංග-කේන්ද්‍රවාදය පිළිබඳ ස්ත්‍රීවාදී විවේචනය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ, තමන්ගේම ජනක බලයක් සහ අර්ථයක් ඇති යෝනිය වැනි සංකේත මනෝවිශ්ලේෂණයෙන් බැහැර කිරීමේ අසාධාරණත්වයයි. ලිංගයට වරප්‍රසාද ලබා දීම හරහා ලැකානියානු න්‍යාය පීතෘමූලික බල රටාවන් තහවුරු කරයි. කෙසේ වෙතත්, ස්ත්‍රීවාදී විද්වතුන් ඉදිරිපත් කරන විකල්ප දැක්ම හරහා, යෝනිය ඇතුළු ස්ත්‍රී අත්දැකීම් පිළිබිඹු කරන සංකේත මනෝවිශ්ලේෂණය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට සහ පුරුශ ලිංග-කේන්ද්‍රීය චින්තනයේ සීමාවන්ගෙන් මිදීමට උපකාරී වනු ඇත.
පුරුෂාත්ම හීනනය සහ පුරුශ ලිංගය (Male Inferiority and the Phallus)
ලැකාන් සිය මනෝවිශ්ලේෂණ න්‍යායේ කේන්ද්‍රය ලෙස පුරුශ ලිංගය (phallus) තැබීමට ගත් තීරණය විමසීමේදී, මෙම අවධාරණය පුරුෂාත්ම හීනනය හෝ කාංසාව පිළිබඳ ගැඹුරු යටිපෙළ කරුණු මත පදනම් වූවක් දැයි ගවේෂණය කිරීම වැදගත් වේ. ලැකාන්, ෆ්‍රොයිඩ් මෙන්ම, සිය න්‍යායික රාමුව පුරුශ ලිංගය වටා ගොඩනඟමින් එය සංකේතාත්මක අධිකාරියේ සහ බලයේ උච්චස්ථානයකට ඔසවා තබයි. කෙසේ වෙතත්, කෙනෙකුට තර්ක කළ හැක්කේ පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි දක්වන මෙම අවධානය මගින් සැබෑ බලයට වඩා පුරුෂ අනාරක්ෂිත භාවය (male vulnerability) හෙළිදරව් වන බවයි.
පුරුෂ කාංසාව සඳහා වන්දියක් ලෙස පුරුශ ලිංගය
ෆ්‍රොයිඩ් විසින් ඉදිරිපත් කළ "කැපුම් කාංසාව" (castration anxiety) — එනම් කාන්තාවන්ට පුරුෂ ලිංගයක් නොමැති බව වටහා ගැනීමේදී පිරිමි ළමුන් තුළ ඇති වන බිය — ලැකානියානු න්‍යායේ ලිංග කේන්ද්‍රවාදය තේරුම් ගැනීමට පසුබිමක් සපයයි. ලැකාන් විසින් පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි දක්වන මෙම දැඩි අවධාරණය, පිරිමින් තමන්ගේම ශරීරය සහ අනන්‍යතාවය සම්බන්ධයෙන් අත්විඳින අනාරක්ෂිත භාවයට වන්දියක් (compensation) ගෙවීමට ගන්නා උත්සාහයක් ලෙස අර්ථකථනය කළ හැකිය. පුරුශ ලිංගය බලයේ, අධිකාරියේ සහ පූර්ණත්වයේ සංකේතයක් ලෙස උත්කර්ෂයට නැංවීම හරහා, ලැකාන් සිය යටිපෙළ පවතින බිඳෙනසුලු බව වසා ගැනීමට ශක්තියේ සහ ආධිපත්‍යයේ රූපයක් ප්‍රක්ෂේපණය කරන මනෝවිද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක නිරත වේ.
මෙම දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලන කල, පුරුශ ලිංගය පුරුෂ මනෝභාවය සඳහා ආරක්ෂක වැටක් (security blanket) ලෙස ක්‍රියා කරයි; එය පැවැත්ම පිළිබඳ ඌනතාවයකදී පාලනය තහවුරු කිරීමේ මාර්ගයකි. තමන්ගේම අසම්පූර්ණත්වය හෝ හීනමානය පිළිබඳ බියට මුහුණ දෙන පිරිමින්, තමන් ආධිපත්‍යය දරන, අධිකාරී සම්පන්න සහ පූර්ණ පුද්ගලයන් ලෙස පෙනී සිටීමට ලිංගයේ සංකේතාත්මක වැදගත්කම මත යැපෙති.
පුරුෂ අනාරක්ෂිත භාවය සහ සමාජභාවීය ගතිකත්වය
පුරුශ ලිංගය යනු පුරුෂාත්ම හීනනය සඳහා වන සංකේතාත්මක වන්දියක් ලෙස අප සලකන්නේ නම්, එය පුළුල් සමාජභාවීය ගතිකත්වයන්ට සම්බන්ධ වන ආකාරය අපට දැකගත හැකිය. බොහෝ පීතෘමූලික සමාජවල පිරිමින්ගේ බලය සහ අධිකාරිය ප්‍රකාශ වන්නේ අසමාන හෝ අතිශයෝක්තියෙන් යුත් ආකාරයකටය. එය බොහෝ විට ඔවුන් තුළ පවතින ගැඹුරු අනාරක්ෂිත භාවය වසා ගැනීමට දරන උත්සාහයක් මෙනි. පුරුශ ලිංගය සංකේතාත්මකව ඉහළ නැංවීම මෙහි සංස්කෘතික පිළිබිඹුවකි. එහිදී පිරිමින්ගේ භෞතික හා සංකේතාත්මක බලය කෙතරම් අවධාරණය කෙරේද යත්, එමගින් ලිංගික අනන්‍යතාවය හා සම්බන්ධ මූලික කාංසාවන් වසන් කරනු ලබයි.
ලැකාන්ගේ සංකේතාත්මක පර්යාය තුළ පුරුශ ලිංගය ඉටු කරන කේන්ද්‍රීය භූමිකාව, පීතෘමූලික බල ව්‍යුහයන් ශක්තිමත් කරන පද්ධතියක් පිළිබිඹු කරයි. මෙම ව්‍යුහයන් පවතින්නේ පුරුෂාධිපත්‍යයේ මායාව (illusion) පවත්වා ගැනීම මතය. එමගින් පුරුෂ අනාරක්ෂිත භාවය සහ බිඳෙනසුලු බව සැඟවී පවතී. මෙම අර්ථයෙන්, පුරුශ ලිංගය යනු හුදු අධිකාරියේ සංකේතයක් පමණක් නොව, පිරිමින් සියලු බලය දරන්නන් ලෙස පෙන්වන සංස්කෘතික පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම මගින් පුරුෂාත්ම හීනනය වසන් කරන මෙවලමකි.
පුරුශ ලිංගය සහ පීතෘමූලික බලය
මනෝවිශ්ලේෂණය තුළ පුරුශ ලිංගය සංකේතාත්මකව ඉහළ නැංවීම යනු යටිපෙළ පවතින පුරුෂාත්ම හීනන සංකීර්ණයකට (male inferiority complex) දක්වන ප්‍රතිචාරයක් බව තර්ක කළ හැකිය. තමන්ගේම කායික හා චිත්තවේගීය දුර්වලතා පිළිබඳව දැනුවත් පිරිමින්, තමන් සර්වබලධාරී ලෙස පෙන්වන ප්‍රතිරූපයක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කරති. පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන් පීතෘමූලික බලය ශක්තිමත් වන අතර, එය අනාරක්ෂිත පදනමක් මත ගොඩනැගී තිබුණද පිරිමි ආධිපත්‍යය නොසැලී පවතින බව සහතික කරයි.
ලැකාන්, සමහරවිට නොදැනුවත්වම, පිරිමින්ට තමන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු කිරීමට බලයේ සහ ආශාවේ සංකේතයක් අවශ්‍යය යන අදහස තහවුරු කරයි. ස්ත්‍රීවාදී විවේචකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ලිංගය කෙරෙහි දක්වන මෙම අවධාරණය ස්ත්‍රී අත්දැකීම් බැහැර කරනවා පමණක් නොව, පිරිමින් සැඟවීමට උත්සාහ කරන දුර්වලතා සඳහා වන්දි ගෙවීමේ ගැඹුරු මනෝවිද්‍යාත්මක අවශ්‍යතාවයක් ද පිළිබිඹු කරන බවයි.
පුරුෂාත්ම හීනනය සහ ස්ත්‍රී සංකේත පර්යන්තගත කිරීම
මෙම සන්දර්භය තුළ, ලැකානියානු න්‍යාය තුළ යෝනියට සංකේතාත්මක ප්‍රමුඛතාවයක් ලබා නොදෙන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි වේ. යෝනිය ජනක බලයේ, බලයේ හෝ ආශාවේ සංකේතයක් ලෙස පිළිගැනීම යනු පුරුශ ලිංගය නියෝජනය කරන, ඉතා ප්‍රවේශමෙන් ගොඩනගා ඇති පුරුෂ උත්තරීතර භාවයේ මන්දිරයට අභියෝග කිරීමකි. ස්ත්‍රී ලිංගික බලය සහ ස්වාධීනත්වය පිළිගැනීම ලිංගික සංකේතයේ බිඳෙනසුලු බව හෙළිදරව් කරනු ඇත; එය වටා ගොඩනගා ඇති පීතෘමූලික ව්‍යුහයන්ට තර්ජනයක් වනු ඇත.
එබැවින්, ලැකාන් පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම පිරිමි අනන්‍යතාවය ස්ථාවර කිරීමට දරන උත්සාහයක් ලෙස දැකිය හැකිය. යෝනිය අහිමි බවේ හෝ ඌනතාවයේ (lack) ස්ථානයක රඳවා තැබීමෙන්, පුරුශ ලිංගය ආශාවේ සහ අනන්‍යතාවයේ කේන්ද්‍රීය මූලධර්මය ලෙස පවතින බව ලැකානියානු න්‍යාය සහතික කරයි. එමගින් පුරුෂාත්ම හීනනය වසන් කරන බල පද්ධතියක් ශක්තිමත් වේ.
නිගමනය
මෙම පරිච්ඡේදයේදී, අපි ලැකානියානු මනෝවිශ්ලේෂණය තුළ පුරුශ ලිංගය ඉටු කරන කේන්ද්‍රීය භූමිකාව සහ ආශාව, අනන්‍යතාවය සහ සමාජභාවය තේරුම් ගැනීම කෙරෙහි එහි බලපෑම විවේචනාත්මකව පරීක්ෂා කළෙමු. ලැකාන්ගේ සංකේතාත්මක පර්යාය පුරුශ ලිංගය මානව අත්දැකීම්වල හරය ලෙස තබන අතර, එය අධිකාරිය, බලය සහ ආශාවේ ව්‍යුහගත කිරීමේ මූලධර්මය නියෝජනය කරයි. ලැකාන් ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකවාදයෙන් ඉවත් වුවද, පුරුශ ලිංගය කෙරෙහි ඔහුගේ අවධාරණය පුරුෂ සංකේතවලට වරප්‍රසාද ලබා දෙන සාම්ප්‍රදායික පීතෘමූලික ව්‍යුහයන්ගේ පිළිබිඹුවක් ලෙස පවතී.
කෙසේ වෙතත්, මෙම පරිච්ඡේදය පුරා ගවේෂණය කළ පරිදි, ස්ත්‍රීවාදී විවේචන මගින් සංකේතාත්මක සහකරුවෙකු ලෙස යෝනිය බැහැර කිරීම ඉස්මතු කරන අතර, එමගින් පිරිමි ආධිපත්‍යය තහවුරු වන බවත් ස්ත්‍රී අත්දැකීම් පර්යන්තගත වන බවත් පෙන්වා දෙයි. වැදගත්ම කරුණ නම්, ලැකාන්ගේ කෘතිවල ඇති ලිංග-කේන්ද්‍රීය අවධානය මගින් ගැඹුරු පුරුෂ කාංසාවන් සහ අනාරක්ෂිත භාවයන් සඳහා වන්දි ගෙවන බව අපගේ තර්කයයි — මෙය "පුරුෂාත්ම හීනනය" ලෙස හැඳින්විය හැකිය. පුරුශ ලිංගය කේන්ද්‍රගත කිරීමෙන්, ලැකානියානු න්‍යාය පුරුෂ ආධිපත්‍යයේ ප්‍රතිරූපයක් ප්‍රක්ෂේපණය කරන අතරම, එම බලයේ පවතින බිඳෙනසුලු පදනම සඟවයි.
පුරුශ ලිංගයේ සංකේතාත්මක වැදගත්කම යළි සලකා බැලීමෙන් සහ එහි කේන්ද්‍රීයත්වය ප්‍රශ්න කිරීමෙන්, සමාජභාවය, බලය සහ ආශාව පිළිබඳ වඩාත් සියලු දෙනා ඇතුළත් කරගන්නා අවබෝධයක් පිළිබිඹු කරන යෝනිය වැනි විකල්ප සංකේත ඒකාබද්ධ කිරීමේ හැකියාව අපට විවෘත වේ. එවැනි ඒකාබද්ධ කිරීමක් පීතෘමූලික උපකල්පනවලට අභියෝග කරනවා පමණක් නොව, පුරුෂාත්ම හීනනය ශක්තිමත් කරන මනෝවිද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික යාන්ත්‍රණයන් ද හෙළිදරව් කරනු ඇත.